Wat is
Forensische psychiatrie?

Forensische Psychiatrie

Op het raakvlak van de Geestelijke Gezondheidszorg met Justitie bevindt zich de forensische psychiatrie. De forensische psychiatrie houdt zich bezig met personen die van de rechter een vrijheidsbeperkende maatregel gekregen hebben, in combinatie met gedwongen verpleging en behandeling. Het doel van de maatregel is behandeling van de patiënt en bescherming van de maatschappij. De terbeschikkingstelling (tbs) is de meest bekende vorm. Hierbij wordt de patiënt behandeld in een gesloten instelling.

Tbs is een maatregel voor mensen die een zwaar misdrijf hebben gepleegd, waarvoor zij door een rechter volledig of gedeeltelijk ontoerekeningsvatbaar zijn verklaard. Het misdrijf wordt hen niet (volledig) aangerekend omdat zij lijden aan een persoonlijkheidsstoornis en/of een andere ernstige psychiatrische stoornis. Omdat de stoornis heeft bijgedragen aan het plegen van het delict kan er gevaar voor herhaling bestaan.

Tbs-patiënten krijgen tijdens hun verblijf in de kliniek een behandeling die is afgestemd op hun stoornis en hun persoonlijkheid. De tbs-patiënt en het behandelteam maken samen afspraken over een behandelplan, waarover de tbs-patiënt zijn mening mag geven. Indien een tbs-patiënt zich onttrekt aan bepaalde afspraken kan dit consequenties hebben, zoals het intrekken van verlof.

Het uitgangspunt is dat de patiënt zoveel mogelijk op zijn verantwoordelijkheden wordt aangesproken, met als uiteindelijk doel een succesvolle integratie in de maatschappij.

Verlofbewegingen zijn een essentieel onderdeel van het behandelingsplan. Na een meestal intensieve intramurale behandeling volgt de resocialisatiefase waarin uiteindelijk proefverlof wordt verleend. In deze fase wordt als het ware getoetst of de behandeling geslaagd is en de patiënt dus zijn eigen verantwoordelijkheden kent, voldoende zelfstandigheid heeft verworven en in een voldoende mate betrouwbaar is. Het ministerie van Justitie is verantwoordelijk voor verlofregelingen van tbs-patiënten. Indien het ministerie akkoord gaat verleent zij de kliniek een machtiging voor de uitvoering van het verlof. Het therapeutische doel van het verlof is dat de tbs-patiënt leert om te gaan met zijn toegenomen vrijheid. Daarnaast stelt het verlof de behandelaars in staat het risico op recidive te taxeren.