Landelijke Databank Risicotaxatie tbs

Op 9 juli 2010 hebben de directeuren van de 13 tbs-klinieken en het Expertisecentrum Forensische Psychiatrie een samenwerkingsovereenkomst ondertekend waarmee zij verplichte risicotaxaties voortaan aanleveren aan een door hen opgezette Landelijke Databank Risicotaxatie tbs. De eerste risicotaxatiegegevens zijn vanaf maart 2010 in de Landelijke Databank Risicotaxatie tbs opgenomen.

Op dit moment bevat de databank de gegevens van 2048 patiënten.
Van deze patiënten zijn ruim 8.700 metingen opgenomen (HKT-30, HCR-20, PCL-R en SVR-20)

De beslissing of iemand al dan niet met verlof mag, wordt nu onder meer genomen op basis van risicotaxaties. Dit zijn gestandaardiseerde meetinstrumenten die bij elke tbs-er minimaal eens per jaar worden afgenomen. Deze risicotaxaties zeggen iets over factoren als agressie, impulsbeheersing en middelengebruik. De databank maakt het nu mogelijk grootschalig wetenschappelijk onderzoek te doen met deze gegevens. Hierdoor kunnen de meetinstrumenten worden aangescherpt, waardoor nog beter kan worden ingeschat of iemand veilig met verlof kan. Omdat wereldwijd dezelfde instrumenten worden gebruikt, heeft de databank ook internationaal gezien een belangrijke innovatieve waarde.

Leren en verbeteren
Het project Landelijke Databank Risicotaxatie is binnen de tbs-sector opgezet door de forensisch psychiatrische centra (fpc's) en het Expertisecentrum Forensische Psychiatrie. Het doel van de LDR-tbs is een grote landelijke database te creëren, waarin alle scores van de verplichte risicotaxatie-instrumenten zijn opgenomen. Hierdoor kan grootschaliger en nauwkeuriger wetenschappelijk onderzoek worden uitgevoerd met als doel: leren en verbeteren van de bestaande praktijk op het gebied van risicotaxatie. Analyse van (statistisch) voldoende grote groepen en bestanden leidt tot nauwkeuriger gebruik en verfijning van de bestaande risicotaxatie-instrumenten, waardoor het voorspellen en beheersen van risico bij de re-integratie van patiënten in de samenleving beter kan worden gedaan. Dit zal resulteren in een veiliger samenleving.

De basis voor de LDR-tbs bestaat uit de verplichte, geregistreerde risicotaxaties bij de fpc's. Er wordt een koppeling tot stand gebracht tussen de fpc's en de centrale databank bij het EFP via een zogenaamde trusted third party (Zorg TTP). De aangeleverde gegevens worden door Zorg TTP via een dubbele versleuteling (op patiëntniveau en op kliniekniveau) geanonimiseerd en gepseudonimiseerd.

Commissie-Visser
De commissie-Visser adviseerde in 2006 dat bestaande risicotaxatie-instrumenten verder moeten worden ontwikkeld en verfijnd om de kwaliteit van individuele verlofbeslissingen te ondersteunen. Hiervoor is onderzoek noodzakelijk. De onderzoeksresultaten moeten op gestandaardiseerde wijze worden teruggekoppeld naar de fpc's. Verder moeten deze resultaten ook worden doorvertaald naar wijzigingen in het verlof-format. Daarmee ontstaat een 'lerende verlofpraktijk', die de veiligheid van de samenleving zal vergroten.

In samenwerking met het Instituut voor Informatica van de Universiteit van Amsterdam is een methodologie ontwikkeld om de gegevens zo effectief mogelijk te verwerken. Hier gaat het om 'data preparation', systematische selectie van passende analysetechnieken, bijstellen van parameters van toegepaste programma's en analyse en rapportage van resultaten. Deze methodologie wordt gebruikt om:

-de tbs-gegevens grondig te analyseren en patronen van variabelen die sterk zijn geassocieerd met risicovol gedrag te onderscheiden;
-de analyse van de tbs-gegevens uit te voeren op ongedifferentieerde gegevens en op specifieke groepen van patiënten, bijvoorbeeld gedifferentieerd naar delict, pathologie, leeftijd, geslacht en type verlof (begeleid, onbegeleid, transmuraal of proefverlof);
-risicotaxatie voor individuele tbs-patiënten uit te voeren, de voorspelling van het risico van onttrekking, ontvluchting of recidive weer te geven, alsook de specifieke gedragspatronen van de patiënt die al dan niet bijdragen aan het risico; deze patronen kunnen ook als aanwijzing worden gebruikt voor de behandeling in de toekomst;
-de fpc's te voorzien van een gestandaardiseerde terugkoppeling over de risicotaxaties.

Het project is tot stand gekomen mede dankzij een financiële bijdrage van het actieprogramma Maatschappelijke Sectoren & ICT