Forensische Psychiatrie

Op het raakvlak van de geestelijke gezondheidszorg met justitie bevindt zich de forensische psychiatrie. De forensische psychiatrie houdt zich bezig met personen die van de rechter een vrijheidsbeperkende maatregel gekregen hebben, in combinatie met gedwongen verpleging en behandeling. Het doel van de vrijheidsbeperkende maatregel is behandeling van de patiënt en bescherming van de maatschappij. 

Niek Baeten

Forensische zorg

Forensische zorg is geestelijke gezondheidszorg die verleend wordt in een strafrechtelijk kader, met inbegrip van verslavingszorg en zorg aan verstandelijk gehandicapten. Het is een combinatie van beveiliging en behandeling of verpleging. De drie doelgroepen die forensische zorg kunnen ontvangen zijn:

  1. Tbs-gestelden (tbs met dwangverpleging, art. 37b)
  2. Gedetineerden
  3. Verdachten of veroordeelden aan wie het Openbaar Ministerie (OM) of de Rechtspraak een voorwaardelijke sanctie heeft opgelegd

Uitgezonderd zijn personen die zijn veroordeeld in het kader van het jeugdstrafrecht, waaronder de PIJ-maatregel. (PIJ staat voor Plaatsing in een Jeugdinstelling)

Zorgverleners

Forensische zorg is geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg en verstandelijk gehandicaptenzorg die onderdeel is van een (voorwaardelijke) straf of maatregel of de tenuitvoerlegging daarvan, dan wel een andere strafrechtelijke titel. Forensische zorg wordt geleverd door verschillende soorten instellingen met verschillende niveaus van beveiliging. De zorg kan bestaan uit klinische zorg, ambulante zorg en/of beschermd wonen.

In grote lijnen zijn er drie soorten klinische instellingen die forensische zorg verlenen, die verschillende niveaus van behandeling en beveiliging bieden. :

1. Forensisch psychiatrisch centrum (fpc)
2. Forensisch psychiatrische kliniek (fpk)
3. Forensisch psychiatrische afdeling (fpa)

Een fpc heeft het hoogste beveiligingsniveau. Patiënten met een veroordeling tot tbs met dwangverpleging worden altijd behandeld in een fpc (voorheen tbs-kliniek). Hierdoor vormen ze gedurende hun behandeling geen gevaar voor de samenleving.

Een fpk is een gespecialiseerde voorziening voor geestelijke gezondheidszorg (GGZ) met een in oorsprong uitsluitend klinisch aanbod voor personen met een behoefte aan zorg en behandeling in strafrechtelijk kader. De fpk's zijn voorzienin¬gen met behandeling als prioriteit, maar met voldoende beveiligingsmogelijk¬heden. Een fpk maakt altijd deel uit van een multifunctionele GGZ-organisatie.

Een fpa heeft als doelstelling patiënten door te plaatsen naar de reguliere zorg. In de meeste gevallen is de fpa een aparte eenheid binnen de GGZ-instelling, soms gehuisvest of gekoppeld aan een andere afdeling voor intensieve langdurige zorg. Hier worden cliënten intensief behandeld, waarna ze doorverwezen worden naar een 'gewone' afdeling of naar elders in de GGZ. Fpa's zijn in materiële zin minder beveiligd dan de fpk's. 

 

Meer weten? Lees hier het uitvoeringsprotocol Forensische Zorg 2011 van DJI>>